en chemin 2023
In 2023 ondernamen wij onze tweede En Chemin reis.
Bekijk hieronder onze foto’s, en lees onze ervaringen, geschreven door Mathieu Hermans.
Ultreia et Suseia!!! Ga verder en ga hoger!!!
Zo luidde de kreet waarmee in de verre Middeleeuwen pelgrims elkaar aanspoorden, uit alle windstreken op weg naar Santiago de Compostella. Het is vele eeuwen later, op een vrijdagmiddag eind april 2023, als we opnieuw op weg gaan – en chemin – in hun voetsporen. Vijf jaar geleden, voorjaar 2018, ondernamen we onze eerste reis, een prachtige tocht die ons voerde langs Chartres, Vézélay en Autun naar Cluny, historische pleisterplaatsen op de route naar Compostella. Een tocht langs eeuwenoude devotie en architectuur, kapelletjes, basilieken, kathedralen en kloosters. Ons hart ging er sneller van kloppen, dat smaakte naar meer! Eerst gooide de coronapandemie nog roet in het eten. Noodgedwongen kozen we voor onze tweede tocht een route dichter bij huis, door de golvende heuvels van Zuid-Limburg van de Dom van Aken naar de Onze Lieve Vrouwe-basiliek in Maastricht. Evengoed een héérlijke week.
Maar vijf jaar na dato is het dan zo ver, we kunnen onze draad in Frankrijk weer oppakken! Zingend in de luxe touringcar van chauffeur Raymond gaan we op weg naar de start van onze pelgrimstocht..
Repeteren bij Onze Lieve Vrouw van de Sneeuw
Eindpunt van onze pelgrimage in 2018 was Cluny in de zuidelijke Bourgogne, waar ooit de grootste kerk van de wereld stond. Dit jaar voert de tocht ons dwars door het Massif Central – een van de meest schilderachtige en verstilde stukken van de Camino. Ons startpunt is Aurillac, hoofdstad van de Cantal – een van de dunst bevolkte departementen van Frankrijk met naar verluidt meer schapen dan inwoners. De kerk waarin we repeteren – Notre Dame aux Neiges – heeft gelijk al een bijzonder verhaal. Toen de stad tijdens de godsdienstoorlog in augustus 1581 belegerd werd door de beeldenstormers zorgde de Heilige Maagd Maria volgens de overlevering dat het ging sneeuwen, hartje zomer! Een heus mirakel waardoor Aurillac werd gespaard.
Conques, Sainte Foy, duivels, engelen en ons eerste concert
Gesterkt door dit mooie verhaal van Goddelijke Voorzienigheid trekken we de dag erna onze pelgrimsschoenen aan. Fris en monter stappen we door frisgroen lover. Dan gaat het pad kronkelen en daalt steil af naar misschien wel de mooiste etappeplaats van de Camino: Conques. De picknick, verzorgd door Emmy en Khalil biedt een prachtig uitzicht. Het middeleeuwse dorp, diep verscholen in een beboste vallei, heeft de tand des tijds ongeschonden doorstaan en oogt nog net als in de XIIe eeuw toen de imposante Sainte-Foy Abdij er werd gebouwd. De abdijkerk herbergt de relikwieën van Sainte Foy, een martelares uit de IVe eeuw en is een juweeltje van de laat-Romaanse architectuur. Stil worden we ervan, en nóg stiller bij de uitleg door Hans bij het wereldberoemde timpaan, gebeeldhouwd boven de poort van de kerk: de Dag des Oordeels zoals de middeleeuwse pelgrims zich het inbeeldden, vol engelen en duivels, hel en verdoemenis.
Anderhalve dag hebben we op deze bezielde plek waar iedere steen geschiedenis ademt. Met recht een thin place, waar hemel en aarde elkaar raken. In de prachtige abdijkerk houden we ons eerste concert van de week, voor een ademloos publiek. Wat een dróóm om hier te mogen zingen en dit eeuwenoude monument met onze harmonie te vullen. Onvergetelijk!
Picknick bij Pipo en Mammaloe
Na een heilzame ochtendmeditatie met onze zen-master Dick laten we Conques achter ons zoals duizenden en duizenden pelgrims dat sinds mensenheugenis al deden. Het pad voert steil omhoog het dorp uit, langs een kapelletje halverwege de heuvel. Daar houden we stil om samen te zingen, tot ontroering van enkele toehorende andere camino-gangers. Nog een laatste blik op Conques en dan door. De picknick is vandaag op een ludieke plek, in het kleine dorpje Saint-Chignes tussen de fraai beschilderde woonwagens van “Les Roulottes du Lot”. Pip de Clown en Mammaloe zouden zomaar met Kluk-Kluk naar buiten kunnen springen
Poulenc en de Zwarte Madonna van Rocamadour
Na de picknick wordt het pelgrimsschoeisel weer vastgesnoerd en zetten we onze tocht voort. Onder een straalblauwe hemel, wandelend langs de klaterende meanders van de Alzou bereiken we de volgende parel van onze week. Als een luchtspiegeling torent het boven ons uit, in drie “etages” tegen de rotswand: Rocamadour.
Rocamadour is niet alleen bekend vanwege zijn spectaculaire ligging maar ook als middeleeuws bedevaartsoord van de heilige Amadour – alias Zacheus uit het evangelie, die het aangezicht van Jesus afveegde op de weg naar Golgotha. Door vervolging verdreven uit Palestina zocht hij zijn toevlucht op deze bijzondere plek. Eind XIIe eeuw werd zijn lichaam hier ontdekt, evenals een donker, houten Mariabeeld: de Zwarte Madonna. Door de vele wonderen die er geschiedden ontstond in Rocamadour een ware heiligencultus.
Opnieuw een thin place, een mystieke plek op onze route! Net als de koningen van Frankrijk en de vele pelgrims uit vroeger tijden beklimmen we de 261 natuurstenen treden die van de benedenstad naar de deels in de rots uitgehouwen Notre Dame kapel leidden en aanschouwen we het wonderbaarlijke beeld:
’s Avonds onder de sterrenhemel bij de …kapel waar we mogen repeteren neemt Hans ons met een prachtig verhaal mee naar de Middeleeuwen en vertelt over de verering van de Zwarte Madonna en haar bijzondere betekenis door de eeuwen heen. Waaronder de anekdote hoe de grote Franse componist Francis Poulenc – rouwend om de dood van een dierbare vriend – in Rocamadour bij de Madonna een godsmoment beleefde en zijn geloof hervond.
En de dag erna valt ons een grote eer ten beurt, wanneer we ’s avonds een uurtje mogen zingen in het heiligdom zelf, le Sanctuaire:
De repetitie die een concert werd
Geheel vervuld door zoveel moois zetten we de volgende ochtend onze tocht voort. Een pelgrim gaat immers altijd door, ultreia! De hemel is nog steeds strakblauw en ons pad voert door de lieflijke ‘gorges’ van de Alzou:
We zijn op weg naar het volgende hoogtepunt van de week, de Sainte-Marie abdij in Souillac. De dagelijkse meditatie met Dick vindt dit keer wel in een heel bijzondere ambiance plaats, op het binnenhof de abdij. Daarna is het tijd voor een repetitie in de prachtige, romaanse abdijkerk.
Nou ja, repetitie… de koster met wie we in contact waren blijkt ons in het stadje de nodige publiciteit gegeven te hebben, waardoor er aardig wat toehoorders zijn die vol verwachting in de bankjes zitten:
Van de weeromstuit besluit Raoul dan maar van de repetitie een concert à l’improviste te maken. Het levert hem door een van de zijramen een prachtige zonnestraal op!
Stiltewandeling en luistercirkel bij Sint Petrus
Wat een week, wat een tocht, wat een rijkdom, en nog is het niet afgelopen!!! De dag erop is er eentje van verstilling en naar binnen keren. Bij Marcilhac-sur-Célé ligt de ruïne van wat ooit een belangrijk cisterciënzer abdij was, de Abbaye Saint-Pierre uit de IXe eeuw. Vanuit de abdij maken we een stiltewandeling, en komen tot onszelf bij het klateren van het riviertje, het zingen van de vogels en het ruisen van de lentebries in de bomen. Wat staan er veel wilde bloemen in de berm, kruiden en planten die je bij ons nauwelijks nog ziet! Bij terugkeer houden we op deze eeuwenoude plek een ‘luistercirkel’, een bijzonder moment van samenzijn:
Opgetild naar de hemel: slotconcert in het Jacobijnenklooster van Toulouse
En dan – na dagen van verstilling en pelgrimeren langs historische plaatsen op de paden van de Camino – is de tijd gekomen om naar de eindtijdsbestemming van onze week te gaan: Toulouse.
Nog in middeleeuwse sferen stappen we wat onwennig uit de bus de stadsdrukte in. Maar als we dan tóch in een stad eindigen, laat het dan vooral het sfeervolle Toulouse zijn, aan de Garonne, met al zijn geschiedenis en prachtige monumenten. Rustig nemen we de tijd om langs al dat moois te flaneren. Voor onze Françoise is het een soort van thuiskomen. Jarenlang heeft ze met manlief Khalil in deze stad gewoond en ze weet alles over de fraaiste bezienswaardigheden en de beste terrasjes! Het is Françoise ook die het muzikale hoogtepunt van onze week heeft weten te regelen. In het hartje van de stad treden we op in de kerk van Le Couvent des Jacobins, het imposante jacobijnenklooster uit de XIVe eeuw met o.m. het graf van Thomas van Aquino. Na een boeiende rondleiding door Hans waarbij we onze ogen uitkijken laden we onze batterij op in de prachtige kloostergang:
Daarna sluiten we onze tweede Franse camino-week af met een héérlijk concert dat de toeschouwers in ontroering brengt en ook ons nog lang zal heugen. Zoals het prachtige “Da Pacem Domine” van Arvo Pärt: samen opgetild worden tot in de hoogste gewelven, naar de hemel!
https://www.facebook.com/share/v/16d7g19now/?mibextid=wwXIfr
En zo eindigde een memorabele week, een pelgrimstocht van stilte, harmonie en bezinning, een tocht van verbinding, ontdekking, van samen zingen en samen ZIJN, van naar binnen gaan en weer verschijnen in de wereld. Een week die we zullen koesteren, voor áltijd!
